www.trunghochoangdieubaxuyen.net - Thân Chúc Quư Thầy Cô và Đồng Môn Hoàng Diệu một năm mới luôn được Dồi Dào Sức Khỏe và Tràn Đầy Hạnh Phúc - www.trunghochoangdieubaxuyen.net






Dương Lịch – Âm Lịch Click on the date for details

Tốt Nghiệp Đại Hoc

Thầy Vũ Ngọc Phan

     Hè về, hoa phượng tím nở rộ trong sân trường Đại học CSU, Long Beach, dọc theo hai bên đường lộ, và ngay cả trước căn hộ tôi thuê. Tôi cố t́m một cây phượng đỏ, nhưng không có. Hoa phượng đỏ gắt chen lẫn lá xanh đậm chỉ có trong trí nhớ tôi. Ngoài bông hoa màu tím, tôi c̣n thấy màu trắng của rừng hoa anh đào hai bên bờ sông Potomac thủ đô Washington DC vào đầu tháng tư hằng năm. Tôi cũng đă ngắm màu trắng của rừng hoa táo dọc theo xa lộ 58 vùng Đồng Bằng Miền Trung, Central Valley. Mắt tôi cảm thấy êm dịu, nh́n cánh đồng nho mênh mông xanh biếc, trồng dọc theo lộ 99, thẳng tắp chạy đến tận chân núi của Rặng Temblor, ngăn đôi vùng Central Valley với dăi bờ biển San Luis Obispo. Màu xanh của cánh đồng nho nhắc tôi nhớ màu xanh ŕ của ruộng lúa hai bên bờ Quốc lộ 4 từ B́nh Điền qua quận B́nh Ḿnh thẳng tắp tới bến phà Mỹ Thuận, qua cầu Cái Răng quẹo Cái Tắc, xuống Phụng Hiệp và dừng lại tại Sóc trăng là nơi nhiệm sở đầu tiên của tôi.  
     Hôm nay là ngày tốt nghiệp của cháu trai, người con út của em trai tôi. Tôi ngồi dưới bóng mát của một cây phượng tím, ở hàng ghế gần bục khán đài giáo sư để quay phim, chụp h́nh cháu khi cháu tôi được xướng danh lên nhận cấp bằng tượng trưng. Ông bà, cha mẹ và thân thuộc của sinh viên tốt nghiệp reo ḥ, chụp ảnh, quay phim, quàng vào cổ người thân vừa tốt nghiệp ṿng hoa thành công xinh đẹp và thơm ngát giữa tiếng nhạc vui và sống động. Sau đó, tôi đă quay phim và chụp h́nh cháu tôi cùng với gia đ́nh, hoặc với gia đ́nh của d́ dượng, của cậu mợ, và cùng với bạn bè. Ngày vui tiếp diễn trong một bữa tiệc tối do mẹ của cháu đặc biệt đặt hàng hoặc nấu nướng cho con. Tiệc vui bắt đầu bằng lời của cháu, “Con cám ơn cha đă khổ cực thức khuya để giúp con làm bài, giậy sớm để đi làm kiếm tiền nuôi con và con cũng cảm ơn mẹ lo các món ăn bổ dưỡng và tinh khiết để cho con đủ sức khỏe mà đi học. Em cũng cám ơn hai chị đă giúp em trai trong các môn học khó.” Tiếp theo mọi người nâng ly chúc mừng và cùng ăn no uống say.
     Khi về tới nhà, tôi ngà ngà say. Nằm xuống giựng, tôi ngũ thiếp đi trong hănh diện và hạnh phúc. Các con của tôi đă thành đạt, có công việc làm ăn và đă tậu nhà khang trang. Các cháu, con của em trai tôi cũng vậy. Nửa đêm giật ḿnh thức dậy, tôi nhớ chuyện ngày xưa.
     Ngày tôi tốt nghiệp ĐHSP không náo nhiệt và tưng bừng. Tôi dựng xe đạp vào cột gạch và vào xem bảng niêm yết tên thí sinh đậu. Tôi thấy tên tôi và tôi rất mừng. Nhưng không một ai kể cả cha mẹ tôi, thân thuộc, và bạn bè của tôi reo ḥ chúc mừng tôi. Tôi không được xướng danh để khoa trưởng hoặc một giáo sư khen tặng. Cả hai dăy nhà trệt của ĐHSP/Saigon đều đóng cửa, im ĺm lạnh lùng đối với tôi. Một vài sinh viên tới xem kết quả rồi đi, kẻ đậu th́ vui, người rớt th́ buồn. Ra tới cổng trường, tôi sực nhớ tôi c̣n 3 tháng tiền học bổng chưa lănh. Tôi vội trở lại văn pḥng và lănh tiền. Tôi lănh tất cả là $4,500.00, số tiền rất lớn v́ vàng lúc bấy giờ chỉ có $3,200.00 một lượng. Ra khỏi cổng trường, tôi nh́n thích thú hàng cây phượng hoa đỏ lá xanh dọc theo đại lộ Lư Thái Tổ.
     Tôi rất vui v́ đă tốt nghiệp mà lại có tiền trong túi. Tôi băng qua đường Hồng Thập Tự, đạp xe theo đường Lư Thái Tổ, ngắm nh́n các cây phượng trong thành Ô-Ma. Tôi quẹo mặt và rong theo đường Phan Thanh Giản. Về nhà trọ gần cổng xe lửa, tôi vào quán phở Số 1 và gọi một chai la de lớn với tô phở tái nạm để thưởng cho chính ḿnh. Sau đó tôi về nhà trọ ngủ. Qua ngày hôm sau tôi đánh điện tín báo tin vui cho ba tôi đang sống tại Tuy Ḥa, tỉnh Phú Yên.
     Năm 2000 tôi lại tốt nghiệp tại CSU Long Beach, môn Anh văn, chuyên đề Sáng tạo (major English, section Creative Writing). Vợ và con tôi ngồi trên khán đài quan khách, c̣n tôi mặc áo thụng đen, đội mũ tốt nghiệp đen có dải tơ vàng (gown, cap with tassel). Tôi được xướng danh và bước lên khán đài. Tôi nhận văn bằng tốt nghiệp và khoa trưởng bắt tay chúc mừng tôi. Tôi xúc động cám ơn. Liền khi đó giáo sư khoa trưởng danh dự (chancellor) bước tới và bắt tay chúc mừng tôi. Tôi nghĩ ân huệ này tôi có được v́ năm đó tôi đă 67 tuổi. Cả ngày lẫn đêm hôm ấy tôi vui mừng tột độ. Tôi sinh ra tại một làng nghèo nàn vùng phủ Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa. Một phép lạ nào đó đưa tôi vào Sàigon để ăn học có kiến thức và nghề nghiệp. Một phép lạ khác hay là một cơ may run rủi đưa tôi tới Mỹ quốc, Thế Giới Mới (Nouveau Monde) đầy cơ hội. Tôi không cảm thấy già, nhưng cảm thấy tràn đầy hạnh phúc, thành đạt giữa số đông thanh niên Mỹ trẻ tuổi. Tôi không c̣n mặc cảm thấp kém (inferiority complex) theo đuổi tôi từ năm tôi 10 tuổi. Năm ấy (1943) từ Phú Yên ra Thanh hóa trường lớp đều đóng cửa. Tôi về Hà trung cày ruộng mà rơi lệ. Bà Nội tôi an ủi tôi, “Con à, hạt gạo là hạt ngọc trời ban cho ta sống, việc học sẽ lo sau.” Tôi đi cùng với bà giữa cánh đồng lúa vàng ánh, mùi thơm ngào ngạt như mùi cơm chín, gạo jasmine bán tại các siêu thị Việt Nam ở Little Saigon.
     Tốt nghiệp ĐHSP, tôi được bổ nhiệm về trường TH Khánh Hưng, Ba Xuyên. Không một ai biết tên Khánh Hưng Ba Xuyên cả. Cầm sự vụ lệnh ra bến xe đ̣ lục tỉnh đường Nancy, tôi hỏi thăm để mua vé xe. Đại diện xe đ̣ Đại Hưng nói với tôi, Khánh Hưng, Ba Xuyên là Sóc trăng và bán vé cho tôi. Năm giờ sáng hôm sau, tôi buồn rời rợi ngồi trên xe đ̣ đi Sóc trăng, một nơi xa lạ tôi chưa bao giờ biết. Gió mát trăng thanh quang cảnh hữu t́nh làm cho tôi lâng lâng vui trở lại, quên nỗi xa nhà ở Tuy ḥa nơi cha tôi đang sống, Hà trung bà nội đang sống hay đă chết, và nhớ Sài g̣n. Tôi xuống xe ngay đầu ngơ thành phố Sóc trăng giữa cánh đồng lúa xanh ŕ hai bên con lộ đi xuống Bặc liêu. Một vài con c̣ trắng bay la đà, đáp xuống bên những con c̣ khác. Một cảnh đẹp nên thơ. H́nh ảnh đầu tiên đập vào mắt tôi là chiếc xe lôi do người Miên đạp. Tôi không muốn bước lên xe lôi v́ tôi cảm thấy bất nhẫn khi phải nh́n một ngưởi già hơn tôi c̣ng lưng trên chiếc xe đạp. Nhưng không c̣n có loại xe nào khác. Tôi cố gắng nhớ kỹ thành phố Sóc trăng vào trí nhớ của tôi. Trả tiền xe xong, tôi nh́n trường TH Khánh Hưng. Tôi không muốn bước vào v́ trường đóng cửa nghỉ hè.
     Tôi đứng ngẫn ngơ nh́n trường, bốn dăy nhà gạch xây bao quanh miếng đất h́nh vuông. Dăy nhà bên tay mặt mới xây cất, quét vôi trắng, hành lang rộng lát gạch bông, cửa sổ lá sách sơn màu xanh biển và một cửa lớn cũng màu xanh biển. Ba dảy nhà c̣n lại màu sơn trắng đă ngă màu. Mỗi pḥng có một cửa lớn màu sơn đă quá phai màu và không có cửa sổ, mà là gỗ nẹp hai ba đóng đinh chéo chau.
     “Có phải ông là thầy giáo mới đổi xuống dạy trường này?” Giật ḿnh, tôi quay người nh́n lại: Một người đàn ông gầy, mặt xương, trạc độ ngoài 40, mặc một quần lính kaki vàng và cái áo sơ mi xanh cụt tay bạc màu.
     “Vâng, Nha Trung học bổ nhiệm tôi xuống dạy trường này,” tôi trả lời.
     “Tôi là gác dang của trường,” ông nói tiếp, “thầy có chỗ nghỉ chưa?”
     “Chưa,” tôi đáp.
     “Dăy nhà bên trái kia, một pḥng trống có một ghế bố nhà binh và một cái lu nước. Thầy có thể nghỉ tạm cho đến khi t́m được nhà trọ.” Tôi bước theo ông gác dang.
     “Ngoài chợ có tiệm cơm hay hủ tiếu ḿ nào ngon không, ông?” Tôi hỏi.
     “Có. Thầy ra đường Hai Bà Trưng, có một tiệm cơm bên tay trái và một tiệm ḿ ngon bên tay phải. Thầy ăn thử tô ḿ khô xem có ngon không?”
     Cám ơn ông.” Quả thật tô ḿ khô hai vắt với những miếng thịt heo thái mỏng và dài đậm đà kèm theo tí mỡ và da. Tôi liền kêu thêm một chai la de nhỏ 33 đễ làm dịu bớt cơn buồn và nỗi cô đơn của tôi. Về tới pḥng, tôi khép cánh cửa, ngă người trên chiếc ghế bố và ngủ thiếp đi, không thay quần áo. Những hạt mưa to rơi mạnh xuống mái tôn từng đợt như có người dồn dập gọi tôi dậy, làm tôi run sợ. Những cơn gió mạnh xô và bật tung cánh cửa pḥng ra, tốc bay mùng tôi lên, càng làm tôi kinh hăi hơn. Tôi ngồi dậy, định thần, và lấy lại b́nh tĩnh. Tôi bước ra, có ư định khép cánh cửa lại. Trước mặt tôi trong ánh đèn vàng chiếu sáng từ một bóng đèn điện trước cửa văn pḥng trường, lung linh mênh mông một hồ nước mưa với bản nhạc ḥa tấu đều đều, trầm bổng, buồn da diết của những con ểnh ương. Bất chợi tôi nhớ bài Cô Đơn của Nguyễn Ánh 9,… Chỉ c̣n tiếc nuối khôn nguôi, cô đơn, vơ tiếng hát lạc loài…
     Tôi tốt nghiệp, có job, nhưng tôi phải chờ 3 tháng mới có lương. Tôi buồn và cam chịu số phận nghèo của một công dân Việt nam. Nỗi buồn này hăy c̣n mang mác trong tâm tư tôi, mỗi khi nhớ lại cảnh xưa người cũ.
     May thay, cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, các con, các cháu của tôi đă có cuộc sống tốt đẹp sau khi tốt nghiệp đại học, có sự nghiệp vững chắc, có nhà khang trang để sống, và có xe mới để di chuyển.
Tuổi già và hạnh phúc của tôi đi song hành với viết truyện ngắn, truyện dài, sở thích trong những năm tháng sắp tới của quăng đời cuối của tôi.

Vũ Ngọc Phan
Cựu Giáo Sư Trung Học Hoàng Diệu



Về lại mục lục của trang VĂN




Copyright © 2011 - Hội Ái Hữu Cựu Học Sinh Trung Học HOÀNG DIỆU Ba Xuyên - Bắc California - All rights reserved