www.trunghochoangdieubaxuyen.net - Thân Chúc Quư Thầy Cô và Đồng Môn Hoàng Diệu một năm mới luôn được Dồi Dào Sức Khỏe và Tràn Đầy Hạnh Phúc - www.trunghochoangdieubaxuyen.net






Dương Lịch – Âm Lịch Click on the date for details

Tôi là Y Tá

Thầy Nguyễn Ngọc Đường

     Khoá huấn luyện Y Tá Liên khu ở đ́nh làng Hương Câu tỉnh Bắc giang bế mạc vào đầu năm 1949. Trước khi được chuyển lên công tác tại Ty Y Tế Thái Nguyên, ba chúng tôi được Bác sỹ giám đốc trường cho điều hành thử một pḥng phát thuốc thuộc huyện Đức Thắng để thực tập cách thức khám bệnh và phát thuốc cho dân chúng địa phương. Trong đám ba đồng nghiệp, anh Sơn lớn tuổi hơn cả và có chuyên môn giỏi nhất là trưởng pḥng, kế đó anh Phan là phó, sau chót là tôi, vừa dở về kiến thức, chân tay lại vụng về nên chỉ được làm phụ tá cho hai anh thôi. Pḥng phát thuốc là một căn nhà nhỏ được ngăn làm 2 phần: phần ngoài để khám bệnh và phát thuốc, phần trong khá rộng đủ chỗ cho ba người ngả lưng ban đêm và chứa những đồ lặt vặt. Pḥng phát thuốc nghe th́ oai nhưng thật nghèo nàn, đồ nghề chỉ có vài thứ vớ vẩn như thuốc bôi ghẻ (mercurochrome), thuốc sát trùng (teinture d'iode), thuốc sốt rét (quinacrine), thuốc bổ, làm khỏe (huile de camphre) và một loại thuốc đặc chế chữa bá bệnh gọi là Alsta làm bằng bột sắn. Ở vùng kháng chiến, thuốc rất khan hiếm, bệnh lại nhiều và đủ loại rắc rối hầm bà lằng, nên Viện Bào Chế mới sáng tạo ra một loại thuốc chữa được nhiều thứ bệnh và đặc biệt chỉ làm bằng bột sắn nguyên chất, nghĩa là vô thưởng vô phạt giống như loại placebo ở bên Mỹ vậy. Vấn đề ở đây là tâm lư, dân có bệnh đến xin thuốc phải được thoả măn, nếu không là thất chính trị đấy. Hơn nữa, theo khoa học cũng có một số bệnh không cần xài thuốc, cứ để tự nhiên một thời gian rồi sẽ khỏi do con người có khả năng tự điều chỉnh. Sự thật trong kho cũng dự trữ một số thuốc có giá trị như thuốc bổ các loại Vit C, B1, B12... nhưng tụi tôi đă chia nhau cất riêng, để dành chích cho những người khá giả lấy tiền ăn phụ thêm v́ lương lậu đâu có bao nhiêu, Nhà Nước c̣n nghèo... vả lại Y Tá có no đủ, khoẻ mạnh mới hăng say phục vụ cho nhân dân được chứ!.
Chữa bệnh
     Buổi sáng, pḥng phát thuốc mở cửa từ 8 giờ đến 12 giờ, chiều từ 2 giờ tới 5 giờ th́ dẹp tiệm. Hàng ngày chúng tôi ăn cơm tháng ở nhà một người quen, tối ngủ tại trụ sở, đời sống một ngày như mọi ngày thật nhàm chán và... buồn ơi là buồn. Hôm đó, mới tờ mờ sáng đă có người mời chúng tôi đi khám bệnh cho một cụ già ở cách xa độ vài cây số. Sau khi chẩn bệnh cấp tốc qua sự diễn tả bằng miệng của người nhà, hai anh bèn ưu ái cử tôi đi hành nghề và căn dặn nếu bệnh nhân không c̣n nhúc nhích cục cựa th́ cứ chích một mũi thuốc khoẻ vào ngay chỗ... tim là được rồi. Lần đầu tiên được làm Thầy Thuốc, lại đi một ḿnh nghĩa là sẽ phải quyết định những điều có liên quan đến sinh mạng của một con người và điều này làm tôi rất hồi hộp nên vừa đi vừa... rét. Tới nơi, sau phần trà nước, gia chủ dẫn tôi vào ngay pḥng bệnh nhân, lúc đó đang nằm ngáy kḥ kḥ ở trên giường. Chao ôi, nh́n bệnh nhân mà ḷng tôi bối rối thẫn thờ v́ biết làm ǵ đây hở giời? Hồi c̣n học trong trường huấn luyện, nghề của tôi là văn nghệ chứ đâu phải chữa bệnh. Đi thi đậu nhờ gặp các giám khảo là bạn của Bố người yêu và cũng nhờ may mắn mà thôi. Giờ đây chạm mặt với thực tế th́ bèn tang gia bối rối ngay, nhưng chợt nhớ đến lời dặn của các cố vấn là hễ thấy bệnh nhân không c̣n nhút nhít... th́ cứ thế mà làm.Thế là tôi thực hành ngay nhưng c̣n đủ khôn ngoan để nói hờ trước với khổ chủ là bệnh này kể như hết thuốc chữa nhưng tôi cũng cố gắng cầu may và sẽ áp dụng một phương pháp khoa học tối tân nhất lúc bấy giờ là chích thuốc thẳng vào... tim, c̣n cứu được hay không là nhờ... Trời, và hy vọng biết đâu Phúc chủ, Lộc thầy. Đến khi tôi đâm mũi kim tiêm vào ngực bệnh nhân, thấy đương sự cứ ngay đơ ra và vẻ mặt có vẻ bất cần đời th́ biết ngay là hỏng rồi nhưng cũng vờ vẫn bảo chờ một chút cho thuốc nó... ngấm. Thế rồi, kết quả là bệnh nhân vẫn tiếp tục ngáy pho pho như... chưa bao gjờ tỉnh dậy. Bệnh này gọi là Coma, nhiều cụ già bị mắc và cũng không chữa được nghĩa là cứ ngáy như thế cho đến khi đi luôn. Sau đó cả khổ chủ lẫn Thầy thuốc đều ngậm ngùi chia tay nhau, và b́nh thường th́ gia chủ sẽ tặng một chút tiền lộ phí cho Thầy nhưng v́ buồn và nghèo quá nên họ cũng... lờ luôn. Về phần tôi sau khi ra khỏi nhà chợt toát mồ hôi suy nghĩ: ngộ nhỡ đúng lúc rút kim ra mà bệnh nhân lại qua đời ngay th́ thật vỡ nợ và là oan... Thị Kính. Tôi bèn hoan hỷ tự an ủi là ḿnh đă may mắn thoát nạn nên vội vă trở về, lội bộ cả gần chục km, bụng th́ đói meo nhưng không c̣n tơ tưởng ǵ đến tiền thù lao mà chủ nhà đă... cố ư quên nữa. Về đến trụ sở kể lại diễn tiến sự việc cho các cố vấn nghe, họ bèn phá ra cười và nói: biết trước bệnh đó không chữa được nhưng cứ cho tôi đi để rút kinh nghiệm và hy vọng chủ nhà thế nào cũng tặng tí tiền c̣m để ăn... phở, ai ngờ mới xuất trận lần đầu mà đă... vô duyên như thế!.
Chủng đậu.
     Hàng năm các pḥng phát thuốc ở huyện đều cử người về thôn xă để chích ngừa bệnh Đậu mùa cho các trẻ em. Đến ngày đến tháng, ba anh em chúng tôi, khăn gói, thuốc men chia nhau đi công tác mỗi người một xă, thời gian khoảng một tuần lễ. Sáng hôm đó tôi lội bộ 4km đến gặp ông Trưởng thôn thuộc xă An hoà để bàn soạn về cách thức giữ trật tự trong khi đón tiếp dân chúng ở đ́nh làng. Sau khi đánh kẻng và cắt cử người đi thông báo cho dân biết địa điểm tập trung để chủng Đậu, Thôn trưởng và tôi, đồ nghề lỉnh kỉnh dẫn nhau ra đ́nh để làm việc. Dân làng kéo đến thưa thớt, bồng bế một con nít, tḥ ḷ mũi xanh kêu khóc điếc tai v́ chúng đă biết trước số phận và rất sợ những mũi kim tiêm. Đáng lẽ Y Tá phải tới trước một ngày mới đủ thời gian báo cho dân biết để chuẩn bị, đằng này đến quá bất ngờ, dân c̣n đang lao động ở ngoài đồng, tiếng kẻng th́ không đủ đi xa nên chỉ có một số ít người biết và mang con đến kịp mà thôi. Nhưng nếu Y Tá đến từ hôm trước th́ lại phiền phức. Chỗ ngủ th́ dễ rồi nhưng c̣n ăn, ai nuôi? Dân hồi đó nghèo, phải ăn độn đâu có dư gạo để đăi cán bộ. C̣n chúng tôi tuy đă có lương của Nhà Nước, nhưng trong các dịp đi công tác xa đều hy vọng sẽ được ăn cơm ké ở địa phương, nhờ vậy mới dư ra một số tiền nhỏ để bồi dưỡng thêm. Nếu phải cơm nắm muối vừng mang theo th́ ôi thôi, ḷng hăng hái hồ hởi tự động biến thành hào hển yếu x́u và thành quả công tác dĩ nhiên sẽ không làm cả nhân dân lẫn thượng cấp hài ḷng.
     Suốt buổi sáng, tôi đă đánh vật với lũ con nít, bụng đang muốn... biểu t́nh v́ từ lúc ra đi chỉ được dằn bụng có một gói xôi khiêm tốn, lại lội bộ đến 4km th́ sức voi hay sao mà chịu nổi?. Lương tâm nhà nghề vẫn có đấy nhưng bị cạnh tranh bởi cái dạ dầy nên ng̣i viết quệt vào tay các em hơi bị... mạnh, v́ làm nhanh đâu có nhẹ nhàng được. Tội nghiệp mấy em dẫy dụa khóc thét lên và bố mẹ phải vất vả lắm mới giữ được tay cho Y Tá làm việc. Nhưng rồi mọi sự cũng qua đi và bây giờ chúng tôi đang thu xếp đồ nghề về nhà ông Trưởng Thôn để xơi cơm, nghỉ trưa và sẽ tiếp tục làm việc vào buổi chiều. Bữa ăn trưa đạm bạc đă được bà chủ nhà sửa soạn gọn ghẽ trên cái bàn vuông ọp ẹp chỉ có 2 cái ghế: một bát canh cà chua nước trong veo v́ thiếu mỡ, nổi lều bều vài cọng hành xanh mướt, bên cạnh là một liễn cơm bé bỏng xinh xinh và tất cả chỉ... có thế. Gia chủ mời tôi cứ xơi cơm tự nhiên, ông không thể hầu tiếp được v́ c̣n mắc chỉ huy con nít ở nhà sau. Than ôi, ngày xưa lúc c̣n đang học ở trường Y Tá Liên khu, chỉ được cầm tay người yêu đă là... Hạnh phúc rồi, và bây giờ, thật ra chỉ cần thêm một quả trứng luộc vào bữa ăn nữa th́ Hạnh phúc ngày nay chưa chắc đă thua kém ngày xưa là bao nhiêu!
     Buổi chiều mọi việc cũng diễn tiến như buổi sáng nhưng nhanh hơn v́ c̣n ít người và sau cùng th́ nhiệm vụ cũng được hoàn tất suôn sẻ. Lúc đó khoảng 5 giờ chiều, thấy ông Trưởng thôn lúng túng tỏ vẻ ngần ngại không muốn... mời về nhà nữa, tôi cũng thông cảm chia tay nhau và đành trở về tổ ấm với cái bụng xẹp lép.
Bom nổ giữa phiên chợ
     Chợ Đức Thắng chiếm một diện tích cỡ bằng 2 siêu thị ở Mỹ và đóng đô tại cuối con đường giữa, nơi tập trung đông đảo các cư dân, sầm uất nhất huyện lỵ. Hàng tháng, có một phiên chợ chính thường họp vào ngày cuối tuần và ngày này dân chúng ở các làng chung quanh đều ùn ùn kéo về như trẩy hội mang theo đủ thứ hàng hoá: nông sản, vải vóc, rau cỏ... và đặc biệt có cả những hàng lậu tuôn ra từ Hà nội như kem đánh răng, đồng hồ, thuốc Tây, thuốc lá, rượu ngoại... các loại. Trong thời kháng chiến, để trốn máy bay địch, các chợ đều đào sẵn các hầm trú ẩn ngay bên cạnh chỗ người bán hàng để chui xuống cho lẹ. Bữa đó chúng tôi đang làm việc ở trụ sở bỗng nghe tiếng máy bay, rồi tiếng loa báo động, tiếp theo tiếng gọi nhau ơi ới hốt hoảng của dân chúng, ùn ùn chạy tán loạn, tranh nhau chui vào các hầm trú ẩn đào sẵn ở khắp mọi nơi. Thế rồi tiếng bom nổ ầm ầm làm rung chuyển cả huyện lỵ, liền đó là súng liên thanh nổ từng tràng như xé không khí, máy bay nhào lộn rú lên thật khủng khiếp. Sau gần nửa tiếng quần thảo ở trên trời, tiếng máy bay xa dần rồi mất hẳn. Chúng tôi vừa chui ra khỏi hầm trú ẩn th́ được tin máy bay ném bom vào giữa phiên chợ và lúc đó là giờ đông người nhất. Vội vàng mỗi người xách 1 túi cứu thương chạy ngay ra chợ cách trụ sở chừng 300 mét th́ một cảnh kinh hoàng, rùng rợn hiện ra trước mắt :
     Ở dẫy hàng thịt, chao ôi, thịt ḅ, thịt heo và thịt người lẫn lộn tung toé ở trên bàn, dưới đất và vắt vẻo dính cả ở trên cành cây, máu chẩy lênh láng trông thật dễ sợ. Người bị thương nằm la liệt ở trong hầm, dưới hố, què chân, cụt tay, rên la thảm thiết. C̣n ở dẫy hàng vải, đa số là phụ nữ lại càng thê thảm hơn: các bà, các cô mặt mày thất sắc, người chết, kẻ bị thương, máu me đầm đ́a ôm nhau than khóc vang trời. Tuy có sẵn hầm trú ẩn tại chỗ nhưng v́ giữa phiên chợ lại vào giờ cao điểm nên sự thiệt hại về cả nhân mạng lẫn vật chất mới khủng khiếp đến như vậy.
     Chúng tôi bắt tay ngay vào làm việc: hai cái phản bán thịt được kê liền nhau cho dễ xoay trở. Anh Sơn giỏi, băng bó một ḿnh, c̣n tôi phụ giúp cho anh Phan. Phần tôi, chỗ nào dễ như vết thương ở chân tay th́ tôi băng bó một ḿnh được, c̣n ở những chỗ khó xơi như khuỷu tay hay... đầu gối th́ tôi đẩy qua anh Phan để anh giải quyết. Người bị thương quá đông, chúng tôi làm việc từ trưa đến tối mịt mới xong, toàn thân từ đầu đến chân ai cũng dính máu tùm lum, tóc tai, người ngợm trông không giống ai cả. Những người bị thương sau khi được băng bó đều được chuyển về Ty Y Tế Bắc giang để được tiếp tục săn sóc, c̣n những người chết th́ được các thân nhân làm lễ an táng và chôn cất tại chỗ vào những ngày sau đó.
     Một thời gian sau chúng tôi nhận được giấy ban khen của thượng cấp và tất cả theo lệnh mới đều được thuyên chuyển về công tác tại Ty Y Tế tỉnh Thái Nguyên theo kế hoạch như đă dự trù từ trước.
Hồi kư
Nguyễn Ngọc Đường



Về lại mục lục của trang VĂN




Copyright © 2011 - Hội Ái Hữu Cựu Học Sinh Trung Học HOÀNG DIỆU Ba Xuyên - Bắc California - All rights reserved