www.trunghochoangdieubaxuyen.net - Thn Chc Qu Thầy C v Đồng Mn Hong Diệu một năm mới lun được Dồi Do Sức Khỏe v Trn Đầy Hạnh Phc - www.trunghochoangdieubaxuyen.net






Dương Lịch m Lịch Click on the date for details

Tm Về Dấu Chn Xưa

Nguyễn Ngọc Thạch

Thuở cn ngồi dưới mi trường Trung Học Cng Lập Hong Diệu, Thầy Trần Phạm Hiếu của chng ti đ rất đắc ch khi dng cu ngạn ngữ Php Partir c' est mourir un peu (ra đi l chết ở trong lng một t) để dẫn chứng cho những định nghĩa Triết học trừu tượng trong bi Tm L Học Cảm Xc m Thầy đ dạy cho lớp chng ti vo năm ti đang học lớp 12. Khi ti vừa bắt dầu xếp cuốc leng theo việc bt nghin cắp sch đi học trở lại nơi xứ người để lm anh sinh vin gi sau gần hai năm trường gian khổ đi cy như con tru với đủ cc cng việc lam lũ cực nhọc như xc tuyết, rửa chn, lm vườn, lau chi nh vệ sinh hầu c tiền để gip gia đnh còn đang sống ở Việt Nam, lc đ tuổi đời của ti đ qua tuổi sồn sồn tam thập nhị lập từ lu lắm rồi. Sau hai năm thấm đn Mỹ Quốc với đủ cc mi vị ra đi l chết ở trong lng một t ti lại được nghe lặp lại cu ngạn ngữ năm no Thầy Hiếu đ đọc cho chng ti nghe bằng tiếng Ty. Nhưng lần ny ti được nghe qua giọng đọc thơ trầm bổng bằng tiếng Ăng L c pha trộn một cht hương vị c ri nị của vị gio sư người Ấn Độ dạy mn Văn chương cổ điển Anh khi ng đọc cho lớp English Composition 2 của chng ti nghe bi thơ Leaving của Edmond Harraucourt. Bi thơ đ như sau:

To leave is to die a little
To die for what we love
To leave behind a little of ourselves
Wherever, we have been.

Bi thơ ny ti đ phỏng dịch ra Việt ngữ như thế ny:

Ra đi l chết ở trong lng một t
Chết v những kỷ niệm xa xưa m chng ta vẫn hằng ấp ủ yu thương
Bỏ lại sau lưng những mnh đời tan vỡ của chnh chng ta
Ở bất cứ nơi no chng ta đ từng sống....

Trong cuộc sống bon chen hằng ngy nơi xứ lạ qu người, ti t c dịp n lại những kỹ niệm xưa m ti vẫn hằng ấp ủ trong lng. Một phần v bận rộn mưu sinh trong bối cảnh cả thế giới đang điu đứng v nạn thất nghiệp, một phần do hon cảnh o le cha gi năm b gập vẫn cn phải nui hai đứa con dại m đứa nhỏ nhất mới bảy tuổi. Nhn lại qung đời đ qua rồi nghĩ lại, ti nhận ra ti vẫn cn may mắn hơn cc bạn đồng mn Hong Diệu khc rất nhiều. Qua những lần gọi phone về qu nh Sc Trăng ti được biết c rất nhiều bạn học vừa phải nui một bầy con dại vừa phải săn sc người bạn đời (vợ hoặc chồng) đang bị mắc bệnh tm thần như trường hợp của đồng mn Vương Văn Tỷ ở Vĩnh Chu hoặc đồng mn Trần Thị L ở Sc Trăng. Nhưng đau lng nhất l đ c những bạn đồng mn đ qua đời khi cn rất trẻ như Ng Trọng Sơn (Php văn), M Thnh Long, Nguyễn Văn Khải (Anh văn)... Ring người bạn từ thuở cn thơ ấu Nguyễn Văn Khải của ti đ qua đời cch đy đng 27 năm khi mới trn 27 tuổi!
Khi ti ngồi viết những dng tưởng niệm ny, rất c thể c rất nhiều bạn đồng mn Hong Diệu từng ngồi chung lớp với Khải rất nhiều năm vẫn cứ lầm tưởng Khải vẫn cn đang sống đu đ ở xứ người nhưng đ khng chịu lin lạc với bạn b. Khng giống như cc bạn đồng mn khc, ti v Khải đ c rất nhiều gắn b mật thiết từ lc chng ti cn rất nhỏ. Nin kha 1966-1967 ti v Khải học chung lớp Nh (by giờ gọi l lớp 4) do Thầy Đinh văn Năm dạy tại trường Tiểu học Cộng đồng Đại Hải. Trường ny lc đ do Thầy Nguyễn văn Đm lm Hiệu Trưởng. Thầy Nguyễn văn Đm l thn phụ của chị Nguyễn thị Loan (HD 66-73) l bạn ch cốt của tr Trần ngọc nh (HD 68-75). Chị nh v Nứng Sm c từng gh thăm chị Loan tại B Quẹo quận Tn Ph Sài Gòn trong lần về thăm qu vừa qua. Khải, ti v Nguyễn thị Kim Loan, hiện l Hiệu trưởng Trường Trung học Cấp 3 Đại Hải, lun giữ đng thứ bậc top three trong lớp của Thầy Năm. Khải lun dẫn đầu lớp, ti lun đứng giữa v Kim Loan đứng hạng ba. Học đường đối với chng ti như... chiến trường nn cả hai chng họ Nguyễn khng bao giờ lm mất đi thứ bậc.... thng minh nhất nam tử ny. Trong trường Tiểu học Đại Hải ti thuộc loại học kh nhưng cũng nổi tiếng ph phch. Hồi nhỏ ti viết được cả hai tay v ti thuận tay tri v Thầy Năm hay
dng cy thước kẻ gỗ khẻ vo tay ti để nhắc ti phải viết bằng tay phải. Ti đ rnh lc Thầy ra khỏi lớp ln lấy cy thước của Thầy quăng xuống ao rau muống trong khu Học đường vin tại sn trường km theo lời khủng bố hăm dọa: Đứa no mc tao lấy thước của Thầy, tao sẽ vi đầu đứa đ xuống ao rau muống. Cả lớp hầu hết l những đứa học tr qu ma hiền lnh giống như Khải nn đu c đứa no dm h h khi Thầy Năm hỏi cy thước của Thầy đu. Cy thước ny mi đến năm sau lc dọn ao rau muống vo ma kh học tr của Thầy Năm đ tm lại được cho Thầy sau mấy thng trời nằm su dưới bn của ruộng rau muống. Lc đ cy thước đ ln nước bng long, đến khi đ học tr nh mới dm ni ra tn đứa học tr đ lấy thước của Thầy v hắn đ bỏ qu bỏ xứ đi học trường khc rồi.
Trong suốt năm học lớp Nh chung với Khải, mỗi buổi sng ti lầm lũi cuốc bộ bốn cy số từ nh đến trường Tiểu học tại Cống Đi. Lc đ nh ti nằm trn giữa đoạn đường từ cầu Ba Rinh đi vo Rạch Vọp. Đến chiều lại lủi thủi lội tiếp bốn cy số để trở về nh bất kể trời mưa hay nắng. Vất vả nhất l những ngy trời mưa v lc đ ti phải lấy cọng dy lc cột đi dp Lo treo tong teng trn cổ trong đoạn đường bn đất lầy lội từ nh ra cầu Ba Rinh. Rồi sau khi đến cầu Ba Rinh mới đi xuống bến đ của nh my xay la Ba Rinh để rửa sạch đi chn gầy khẳng khiu dnh đầy bn đất. Sau đ mới dm hạ thổ đi dp Lo từ cổ xuống chn v đường nhựa quốc lộ nng ran chy gi, c tiết kiệm sợ hư đi dp sịn th cũng phải mang đi dp vo. Đoạn đường ny ti đi chung với Khải v đ lm khổ Khải rất nhiều v trong cặp da của ti lc no cũng c sẵn ci ging n v thỉnh thoảng ti hay giương cung tc xạ rất chnh xc vo mấy tri bng gn non trn mấy cy bng gn trước cửa nh của những ngi nh dọc quốc lộ hoặc đi khi cao hứng nẻ vo mấy ch ch mực đang đi vơ vẩn ngoi đường lm chủ nh nổi giận vc gậy chạy ra rượt hai thằng chạy... thục mạng v đ c đi lần tụi ti đ từng xm bị xe đụng.
Giờ đy tuy sống nơi xứ người nhưng thỉnh thoảng ti vẫn kể lại cu chuyện lội bn đi học mỗi ngy cho hai c con gi cưng nghe để khuyến khch thế hệ thuyền nhn thứ hai hy cố gắng chăm chỉ học hnh nhiều hơn. Đến cuối năm lớp Nh, một tai nạn thảm khốc xy ra tại lng qu ngho của ti khiến Ba M ti đ phải cấp tốc chuyển ti về học tiếp lớp Nhất tại thnh phố Cần Thơ. Điều ny lm ti rất buồn v ti đ phải từ gi anh bạn nhỏ Khải của ti để đi học xa. Mỗi buổi chiều năm lớp Nh, sau khi đi học về v đ lm xong tất cả bi tập ti thường ln Ba M trốn ra bi tha ma tại cuối lng để chơi đa với đm bạn nhỏ cattle herder(giữ tru) trong xm v trong số ny c vi bạn học chung lớp Nh với ti. C lẻ trong suốt cuộc đời của ti, ti sẽ khng bao giờ qun được cảm gic khoan khoi khi đang ngồi trn lưng tru lim dim nghe tiếng so diều của mấy ng cụ gi người Bắc từ lng Quỳnh Cội kế bn lng ti văng vẳng ku vi vu trn bầu trời m ả của cnh đồng qu. Nhưng ti đ hon ton mất đi cơ hội enjoy khng kh thanh bnh đồng qu đ sau một buổi chiều kinh hong vo ma h năm 1967. Vo ngy đ trong lc ti đang chuẩn bị chuồn m vo nghĩa địa để chơi với mấy người bạn nhỏ, như tụi n ni p mở hm nay tụi mnh sẽ c nhiều tr chơi hấp dẫn lắm, th bất thnh lnh Ba ti đạp xe về tới nh để kiểm sot bi vở của từng đứa con xem anh em tụi ti học hnh ra sao lm ti phải ở nh khng được đi chơi buổi chiều. Khoảng xế chiều trong lc ti đang ngồi chơi với mấy đứa em tại m đường trước cửa nh th một tiếng nổ thật lớn km theo một cột khi nhỏ bốc ln tại cuối lng lm mọi người trong lng phải ngưng hết mọi cng việc đang lm để chạy đến bi tha ma xem chuyện g đ xy ra. Sau đ dn chng trong lng qu của ti đ chứng kiến một cảnh tượng thật hi hng khủng khiếp giống như dn New York của Lin Hưng Thoại đ chứng kiến cảnh chết người hi hng trong ngy ta Thp Đi bị sụp đổ năm no. Dn chng trong lng đ phải dng vng (v vng qu ngho lm g c băng ca) để khing xc bảy người bạn nhỏ, trong đ c hai bạn học chung lớp với ti v Khải, ra khỏi bi tha ma. Chỉ c một bạn thot chết v đang bận đi đuổi tru đang ăn cỏ ở ruộng la nh người ta. C thể kể thm cả ti l người cũng may mắn thot chết v Trời đ xui khiến cho Ba ti đạp xe về tới nh đng lc. Mi về sau ny qua người bạn nhỏ cn sống st dn lng mới biết được tai nạn thảm khốc đ xảy ra l do tri lựu đạn M26 của ng Ba L trong lc uống rượu say đ quăng tri lựu đạn ra để dọa vợ v vợ ng đ khng chịu lm mồi cho ng nhậu tiếp. Tri lựu đạn ng chỉ quăng để h vợ nn khng rt chốt ra đ lăn long lc trn mặt đường và rớt xúng sng. Sau đó ng v̀ nhà nằm ngủ vì đã quá say nhưng đám trẻ giữ tru đã nhìn th́y trái lựu đạn rớt xúng sng và đã lén vớt ln đem ra nghĩa địa rủ nhau chơi trò chơi chín tranh ch́t người của người lớn làm tai nạn thảm kh́c xãy ra. ng Ba Lé sau T́t Ṃu Thn cũng đã theo Lưu Linh xúng m phủ đ̉... nḥu típ vì ng đã ch́t vì trúng đạn M16 trong lúc gy ḷn với ṃt anh lính nghĩa qun tại đ̀n Ćng Đi. Sau bín ć trn, Ba Má ti đã quýt định t́ng c̉ ti v̀ C̀n Thơ đ̉ cho các chú ti lúc đó đang dạy học tại Trung hoc Cng Ḷp Phan thanh Giản dạy d̃ dùm. Ba Má ti ŕt tin vào lý lụn của chú Sáu ti: Thằng con anh chị học khng đ́n ñi quá ngu d́t nhưng ng̃ nghịch lắm nn ńu anh chị khng giao nó cho tụi em mà cứ đ̉ nó ḷi bùn đi học ở vùng qu này thì có ngày khng bị súng đạn ăn thì cũng bị xe cán ch́t thi. Hịn giờ chú Sáu ti là người đàn ng duy nh́t trong cả hai bn dòng họ ṇi ngoại của ti ṽn còn śng và hịn cư ngụ tại Philadelphia PA. Thỉnh thoảng trong những dịp đoàn tựu cúi tùn c vợ ǵc Sóc Trăng vui tính của ti ṽn thường hay vui đùa nhắc lại cu nói này của chú Sáu m̃i khi có người nào trong dòng họ lỡ m̀m mịng khen vợ ti đã khéo chọn được ng ch̀ng hìn lành đ̉ chứng minh rằng ti chỉ hìn lành sau khi có vợ chứ thuở ́y xa xưa ti cũng từng là thứ lựu đạn chứ khng hìn lành đu. Th́ là l̀n thứ nh́t ti đã phải xa người bạn nhỏ hìn lành của ti đ̉ chuỷn v̀ học lớp Nh́t tại C̀nThơ. Ti đã vào học lớp của Th̀y Phạm văn Út tại trường Tỉu học C̣ng Đ̀ng Thới Thạnh mà dn địa phương thường quen gọi là trường c̀u Rạch Ng̃ng. Th̀y Út nước da hơi ngm đen, tướng người rắn chắc và ŕt quý c̣u học trò Bắc kỳ nho nhỏ tánh tình hoạt bát vui vẻ từ Ćng Đi mới chuỷn v̀. Tuy nhin giọng nói Bắc kỳ cục của đứa học trò này đã làm náo đ̣ng lớp Nh́t A của Th̀y. Trong giờ ra chơi, l̃n ḷn trong những tíng la hét vui đùa Th̀y đã nghe được những cu vè chọc ghẹo c̣u học trò nhỏ này chẳng hạn như:

Bắc kỳ con, bỏ v lon ku chít chít, bỏ v đít... h́t ku.
Nam kỳ ăn cá bỏ xương. Bắc kỳ lượm ĺy kho tương ăn d̀n.
Bắc kỳ ăn cá r cy. Ăn nhằm lựu đạn ch́t cha Bắc kỳ...

Nghe đ́n cu thứ ba này thì c̣u học trò Bắc kỳ nho nhỏ mới ch́t hụt vì... lựu đạn đã n̉i máu... du cn ln và sắn tay áo ln oánh ḷn túi bụi với đám bạn đ̀ng mn nhí đang giỡ trò ma cũ bắt nạt ma mới. Học thì ít, oánh ḷn thì nhìu, bạn hìn Nguỹn văn Khải thì đang śng ở cách xa hơn b́n chục cy ś chứ đu còn ở g̀n bn đ̉ can gián nữa nn ḱt quả học ṭp năm đó của ti đã tụt d́c... th thảm. Đang từ top three tụt xúng còn top ten. Đ́n cúi năm lớp Nh́t lúc ti ṇp đơn thi vào lớp Đ̣ Th́t của trường Trung học Phan thanh Giản, chú Sáu ti đã phán ṃt cu nghe tḥt kém... lạc quan: Thi thì thi cho vui thi chứ g̀n 4000 học trò lớp Nh́t thi mà chỉ chọn ra tám lớp Đ̣ Th́t 480 người mà cháu thì học xúng d́c quá nn cũng khó đ̣u lắm. Ṿy mà cúi cùng chó đã ngáp phải rùi vì trong ś 480 sĩ tử được chọn, ti đứng hạng 61/480 làm cả gia đình ti... té ḅt ngửa ra vì ngạc nhin và ti đã phải từ giã trường La San Khánh Hưng đ̉ trở lại C̀n Thơ. Chẳng qua là vào tháng tám năm đó, Ba ti nghĩ là ti khng th̉ đ̣u vào trường Cng Ḷp được nn đã cho ti vào học trường tư thục trước vì trường tư khai giảng sớm hơn trường Cng Ḷp. Lúc ti vừa học xong Đ̣ Th́t là ngay vào thời gian sau chín cục Ṃu Thn. Ḷnh T̉ng đ̣ng vin đã làm cho các chú của ti phải từ giã C̀n Thơ đ̉ khăn gói vào qun trường Thủ Đức. Do khng còn ai trng chừng đ̉ ti khỏi phải vừa học vừa oánh ḷn nữa nn Ba ti lúc đó đang làm vịc tại Tòa Hành Chánh tỉnh Ba Xuyn đã nhờ Th̀y Ng Trọng Bình , hịn đang định cư tại Pháp, thuýt phục dùm Th̀y Hịu Trưởng Phan Ngọc Răng, đã qua đời, đ̉ cho ti được chuỷn v̀ học lớp Đ̣ Lục, sau này đ̉i lại là lớp Bảy, tại trường Trung học Cng Ḷp Hoàng Dịu. Khỏi phải giải thích thì cũng bít là ti vui mừng như th́ nào vì cúi cùng ti đã được học chung trường với người bạn chí ćt Nguỹn văn Khải và vui nh́t là được ở trọ chung nhà tại nhà ng Cḥt Bo tại đường Lý thái T̉ với Khải. ng Cḥt Bo hịn ṽn còn ṃt người con trai sinh śng tại Đ́t Sóc là ng Cḥt Chu, co-owner của khu dn cư Minh Chu đ́i dịn sn ṿn đ̣ng cũ. Khu dn cư này là nơi đã chn d́u ŕt nhìu kỷ nịm của ti với Khải vì trong những ngày mưa đ̀u mùa chúng ti thường ḷi rụng đi bắt cua tại đy đem v̀ ńu với canh rau đay.
Trong thời gian học chung trường Hoàng Dịu, Khải và ti đã chơi ŕt thn với ṃt người bạn nhỏ cũng từ nhà qu ln tỉnh học, đó là trò Lin Hưng Thoại từ Lịch Ḥi Thượng ln Sóc Trăng, Thoại học cùng ṃt lớp với Khải. Thoại ở trọ tại nhà của ng ngoại cũng chung ṃt xóm với ti và Khải nn hàng ngày với trang phục ŕt đơn giản áo thun qùn tà lỏn thm cái giy bùa đỏ toòng teng trn c̉ hay chạy tới chạy lui sang nhà tụi ti đ̉ xù xì rủ Khải đi chơi hoặc đi học. Có th̉ do cả hai trò này đ̀u hìn lành nn cả hai trở nn g̀n gũi thn thít nhau như cy lìn cánh như chim lìn cành gíng như cặp bài trùng lúc Khải còn học tại trường Hoàng Dịu. Năm ti đang học lớp tám, ṃt tṛn hỏa hoạn đã xãy ra trong xóm nhà lá của chúng ti và cả xóm đã xúm lại cùng nhau chữa cháy. C̣u học trò nhí lớp tám Lin Hưng Thoại cũng ĺy thùng chạy đi xách nước chữa cháy. Có th̉ do đi thùng nước to hơn cái thn hình vịt đẹt Thoại của lớp 8A3 nn Thoại lùn nhà ta đã bị v́p té đ̣p nguyn cái bàn tọa xúng đ́t đau đíng người gíng như ṃt cao thủ Thíu Lm Tự vừa bị trúng nhằm... đ̣c chưởng. Sau khi bị trúng đ̣c chưởng cao thủ Thíu Lm này có lẻ bị ŕi loạn kinh mạch sao đó nn đi đứng khng được ngay ngắn và m̃i ngày anh bạn hìn Nguỹn văn Khải của ti đã phải từng bước từng bước th̀m dìu bạn Thoại đi học như dìu dắt người tình trăm năm ḿt g̀n nửa năm trời. Gia đình Thoại lúc đó đang là chủ nhà máy xay lúa thục loại có của ăn của đ̉ gíng như ṃt Donald Trump của vùng Lịch Ḥi Thượng nn đã khng tíc tìn của bỏ ra đ̉ tìm đạo sĩ đả thng kinh mạch cho Thoại nhưng cho đ́n g̀n h́t năm lớp tám Khải ṽn phải tay trong tay (gíng như hai anh chàng... gay đường Simpson của vùng downtown Philly) dắt dìu bạn Thoại đi học. Cho đ́n ṃt hm, như có ṃt phép lạ, có ṃt ng cụ già, hình dạng gíng như ṃt vị Đạo Sĩ ở đu trn núi Tà Lơn mới hạ san xúng đ̀ng bằng, lơn tơn đi đu lỡ đường ghé vào nhà Ba Ma Thoại xin míng nước úng cho đỡ khát. Nhìn tướng đi khng được ngay ngắn nghim chỉnh của Thoại lúc Thoại bưng nước ra, Cụ đã hỏi lý do tại sao thằng nhỏ đi đứng sao khó khăn ṿy. Sau khi nghe k̉ lại cu chuỵn với vẻ mặt ŕt bùn bả của Mẹ Thoại cụ già đã bỉu Thoại ĺy gíy bút ra và sau đó đã hí hoáy ghi lại cho gia đình Thoại ṃt toa th̀n dược đ̉ chữa trị cho Thoại. Lúc đi cắt thúc, gia đình Thoại đã ŕt ngạc nhin vì giá tìn của toa thúc đả thng kinh mạch cho Thoại từ vị cao tăng Thíu Lm bí ṃt kia chỉ có giá bằng ṃt ph̀n mười các toa thúc đắt tìn mà gia dình Thoại ṽn mua cho Thoại. Sau năm 1978, Thoại đã đ́n Mỹ lúc còn ŕt trẻ. Sau ṃt thời gian ć gắng vừa làm vừa học ngành Hóa Dược, Thoại đã học hành thành đạt với mảnh bằng Ph.D. in Chemistry ̀ University of Columbia. Thoại ṽn lun ước mơ sẽ ch́ bín thúc Đng y - Herbal medicines - thành thúc vin đ̉ hạn ch́ bớt phản ứng phụ (side effects) của thúc Ty y. Phải chăng là Thoại mún ńi gót vị Đạo Sĩ bí ṃt, vị n nhn của Thoại ngày xưa, đ̉ cứu nhn đ̣ th́ chăng? Thoại có l̀n đã tm sự là có hai đìu làm Thoại nhà ta sút đời áy náy trong lòng là chính nhờ th̀n dược từ vị đạo sĩ ̉n danh nọ mà sau ṃt thời gian được thoa bóp bằng thúc dược thảo, Thoại đã đi đứng bình thường trở lại nhưng đã khng tìm được người th̀y thúc đ̉ đ̀n ơn. Đìu kh̉ tm thứ hai của Thoại là khng th̉ đ̀n ơn đáp nghĩa cho người bạn quá ć Nguỹn văn Khải. Khi gặp lại ti tại New Jersey vào năm 2005 cu đ̀u tin Thoại hỏi là xin địa chỉ của Khải đ̉ thăm hỏi và đ̀n ơn đáp nghĩa nhưng đã quá tr̃ vì Khải đã qua đời từ hơn hai chục năm v̀ trước r̀i. Ti đã có dĩm phúc lại được làm bạn đ̀ng mn tại trường Hoàng Dịu với người bạn hìn lành nh́t trn đời Nguỹn văn Khải của ti sút ba năm lớp 7, 8, 9. Ti học lớp Pháp văn, Khải học lớp Anh Văn 7A3, 8A3, 9A3 chung với các bạn Lin hưng Thoại, Nguỹn hoàng Đạo, Nguỹn h̀ng Võ, Lý hùng Kịt, Phạm văn Thu, Tr̀n văn Long, Phan thanh Giang, Lm văn Chung
Đ́n năm 1972 do chín cục VN ngày càng trở nn kh́c lịt, ḷnh T̉ng đ̣ng vin được ban hành. Đ̉ tránh khỏi vịc phải đi qun dịch sớm nhìu trò Hoàng Dịu đã nhảy rào khỏi trường Mẹ Hoàng Dịu đ̉ học nhảy lớp ở các trường khác. Lớp Khải và Thoại những trò sinh năm 1956 phải học nhảy lớp khá đng như Tr̀n văn Long, Nguỹn văn Khải, Lý Hùng Kịt rủ nhau học nhảy lớp h́t. Khải đã bỏ lớp 10 vào học lớp 11 tại trường La San. Với tánh tình sing năng c̀n cù và nh́t là ŕt mực đạo đức và hìn lành nn tuy học nhảy lớp nhưng đ́n khi thi Tú Tài Khải ṽn đ̣u cao với hạng Ưu Ban Khen (hạng T́i Ưu, tíng Pháp gọi là Tres Bien còn tíng Mỹ gọi là Very High Honor) là hạng cao nh́t của kỳ thi Tú Tài IBM năm 1974. Đy là ṃt đìu ŕt đáng tự hào cho các cựu học sinh Hoàng Dịu đã nhảy rào đi học nhảy lớp, vì đem chung đi đánh xứ người mà chung ku to được như ṿy là hách xì xằng lắm. Lúc học tại trường La San, Khải đã ng̀i chung lớp với ṃt A Só (con du) của Hoàng Dịu là chị Tr̀n thị Bạch là phu nhn của trò Quách khánh Phước (HD 68-75 Anh văn) hịn đang cư ngụ tại California. Sau khi đ̣u Tú Tài với hạng Ưu năm 1974, Khải đã rời SócTrăng ln C̀n Thơ học tại Đại Học Khoa Học Ban S.P.C.N. (khoa học Lý Hóa Vạn Ṿt) làm cho ti lại phải ng̣m ngùi chia tay l̀n thứ hai với Khải, người bạn thn thít lu năm của ti. Sau bín đ̣ng thời cục 30 tháng tư năm 1975, Khải đã quá chán nản với cảnh đón xe than đ̀y bụi bặm đ̉ ln C̀n Thơ học. Đi xe đạp như Anh Nguỹn khắc Lịu của ti, hịn đang định cư tại Úc, thì oải quá Khải đạp khng n̉i. Th́ là cả hai đứa tụi ti rủ nhau v̀ qu làm rụng tại Đại Hải. Và như ṿy là thm l̀n thứ hai chúng ti lại có dịp đoàn tựu khng phải đ̉ lo vịc sách đèn mà là đ̉ cùng nhau x́p bút nghin theo vịc... cúc leng. Những tháng ngày lam lủ làm rụng của chúng ti tuy v́t vả cực nhọc nhưng ŕt vui. Hàng ngày sau ṃt bủi đ̀ng áng v́t vả hai đứa ti thường kéo nhau ra vườn cy ăn trái sau nhà ti đ̉ cạp ̉i xá lị, úng nước dừa tươi hoặc ăn mía... Trong t́t cả mọi cng vịc, vịc gì ti cũng làm khá hơn Khải nhưng chỉ có hai vịc ti chịu thua hoàn toàn. Khải có th̉ ng̀i học chăm chỉ từ ba đ́n b́n tíng lin tục trn bàn học là chuỵn ŕt bình thường. Còn ăn mía thì Khải có th̉ xơi ṃt hơi từ ba đ́n b́n khúc trong khi ti chưa xước xong ṃt khúc mía.
Đ́n cúi năm 1977 do quá ṃt mõi với cảnh vác leng đi đào thủy lợi trong lúc... chủ nghĩa sách vở ṽn còn... đ̀y ṃt bụng nn nhn tịn Trường Cao Đẳng Sư Phạm C̀n Thơ đang tuỷn sinh hai lớp đào tạo giáo vin dạy Toán, Khải đã x́p cúc leng theo vịc bút nghin đ̉ đi học lại. Đ́n lúc ra trường năm 1979 Khải đã may mắn được b̉ nhịm v̀ dạy ngay tại trường Ph̉ thng Đại Hải là nơi ti và Khải đã từng học Tỉu học ở đó nay đã được nng ćp thành trường Trung học. Đúng là Chu v̀ Hợp Ph́ như ti ṽn thường nói đùa với Khải lúc Khải vừa mới t́t nghịp. Đ́n cúi năm 1982, sau đúng ba năm giảng dạy ḅ mn Toán tại Đại Hải, thì Khải đã bị phát ḅnh nan y trong lúc đang làm Phó Hịu Trưởng của trường. Da mặt và da chn tay của Khải đã càng lúc càng bị sưng đỏ ln như người bị long ben ŕt ngứa ngáy. Ban đm thì thường bị ḿt ngủ trìn min. Gia đình đưa Khải ln Ḅnh vịn Da lĩu ở C̀n Thơ thì ḅnh vịn cũng chỉ ch̉n đoán qua loa là bị ḅnh ngoài da sau đó cho úng vài loại thúc dn ṭc vớ v̉n r̀i cho v̀ chửa trị tại nhà. Ngày qua ngày sức khỏe của Khải đã ngày càng sa sút hơn. Trước T́t năm 1983, trong lúc đi dạo vòng quanh sn sau nhà, do Khải đã quá ýu sức bước đi khng vững nn đã bị trượt chn té xúng cái ao ŕt su sau nhà. May mà c̣u em của Khải chạy ra vớt ln kịp ńu khng Khải đã bị ch́t đúi hm đó r̀i. T́t Nguyn Đán năm 1983, sau nhìu năm tháng lnh đnh phiu bạt sng h̀, ti đã l̀n mò trở v̀ qu cũ ăn T́t với gia đình và đã ḷi ḅ ln thăm bạn hìn l̀n cúi cùng đ̉ từ giã bạn trước khi ti ra đi đ́n ṃt phương trời xa lạ, khng bít được sẽ là nơi nào. Khải đã khóc và nói với ti: Hình như tớ bị ḅnh phong cùi đó Thạch ơi vì lúc học ở La san tớ thỉnh thoảng ṽn vào trại cùi Hàn Mặc Tử đ̉ săn sóc cho các em bé chưa bị cùi nn có khi nào bị ly chăng?. Ti đã gạt nước mắt tŕn an bạn ti: Cùi gì mà cùi, đừng nói t̀m ḅy, ḅnh cùi ḿy chục năm sau mới phát ra chớ đu có phát ra lẹ bao giờ đu và Khải có đeo găng tay nn khng d̃ bị ly đu. Tới lúc bắt tay từ giã Khải thì Khải đã quá đúi sức khng đưa tay ln n̉i nữa nn ti phải đỡ tay bạn ln... Nước mắt ti đã ướt đ̃m mặt ti và cánh tay của bạn ti trong giy phút đó, giy phút chia tay vĩnh bịt. Ti khng ngờ đó là l̀n cúi cùng chúng ti gặp nhau. Đúng vào đm Khải qua đời vo ngày 14 tháng ba năm 1983, trong lúc đang nằm ngủ mơ màng ti đã có cảm giác hình như có người nằm ḱ bn mình mặc d̀u lúc đó ti chỉ nằm ngủ ṃt mình trong trạng thái nửa tỉnh nửa m. Người nằm ḱ bn ti là... Nguỹn văn Khải đang mặc ḅ qùn áo y như hm ti gặp Khải l̀n cúi cùng và Khải đang nhẹ nhàng nói với ti Tớ ch́t r̀i Thạch ơi! Ra đi bình an và hãy lun nhớ đ́n nhau nghe. Sau đó ti đã bàng hoàng thức gíc và hoảng h̀n tự hỏi khng lẻ bạn mình đã qua đời và đã v̀ báo ṃng cho mình hay tin chăng? Đ́n ngày 17 tháng ba 1983, đúng ba ngày sau ngày đó c Năm của ti mới tìm được ti đ̉ báo tin bùn bạn Khải của ti đã qua đời và đã an táng ngày 16 tháng 3 năm 1983. Ti càng bàng hoàng hơn khi c ti k̉ lại bạn ti đã ḿt đúng vào đm ti nằm ṃng th́y bạn đang nằm ḱ bn ti... Ti đã ḅt khóc vì nìm n ḥn đã khng kịp trở v̀ đ̉ đưa tĩn bạn ti đ́n nơi an nghỉ cúi cùng. Sau khi đ́n Hoa Kỳ, tình cờ ti đọc được vài tài lịu y khoa nói v̀ chứng ḅnh nan y blood cancer r̀i nhớ lại những giờ phút cúi đời của bạn Khải hìn lành của ti thì ti nghịm ra có lẻ Khải đã mắc chứng ḅnh nan y này nn cục đời bạn Khải của ti đã quá vắn ś.
Ngày tháng d̀n tri, thắm thoát đã 27 năm tri qua. Thng thường những người đã qua đời sẽ ŕt mau chóng bị chìm vào qun lãng theo quy lụt của tạo hóa: Đời śng con người chóng qua như hương cỏ, như bng hoa nở trn cánh đ̀ng, ṃt cơn gió thoảng đủ làm nó bín đi, nơi nó mọc cũng khng còn mang v́t tích... lun lun là ṃt quy lụt ngàn đời b́t di b́t dịch. Nhưng đ́i với ti ngày nào ti còn hơi thở thì ngày đó hình bóng của Khải, người bạn đ̀ng mn Hoàng Dịu lu năm của ti, sẽ mãi mãi là ṃt đóa hoa hướng dương tươi thắm tḥt đẹp trong sút cục đời ti.

Nguyễn Ngọc Thạch HD 68-75 Pháp văn
Kỷ nịm ngày gĩ thứ 27 của Nguỹn văn Khải HD 68-75 Anh văn
March 14, 1983 - March 14, 2010



Về lại mục lục của trang VĂN




Copyright 2011 - Hội i Hữu Cựu Học Sinh Trung Học HONG DIỆU Ba Xuyn - Bắc California - All rights reserved