www.trunghochoangdieubaxuyen.net - Thân Chúc Quư Thầy Cô và Đồng Môn Hoàng Diệu một năm mới luôn được Dồi Dào Sức Khỏe và Tràn Đầy Hạnh Phúc - www.trunghochoangdieubaxuyen.net






Dương Lịch – Âm Lịch Click on the date for details

Bóng Nguyệt Ḷng Sông

Thầy Vơ Tấn Phước

     Ông già Thành chậm răi đưa tay vào túi áo khoác ly ra mt cái khăn giy mng, tay kia g ly cp mt kiếng trng đang đeo. Đôi mt b b trng khiến cái mí vi nhng chiếc lông mi thưa tht chp lia chp la. phía dưới, bp tht x xung màu xm đen, đầy nhng vết nhăn h́nh xương cá. Da mt nhăn đùn như trái táo khô. Tay cm t giy mn, ông lau nhè nh đôi tṛng kiếng, c ch thong th, t t. Hi lâu khi lau xong, ông đeo li trên mt, nh́n th mt lượt chung quanh ri quay qua nói vi mt bà già ngồi bên cnh. Bà ny nh con m yếu, khoác mt b áo len dy rng thùng th́nh, đang ngi sưởi nng, dáng co ro:
     -Loay hoay chừ
ng tháng na là ti đông. cái x ǵ mà ngày gi qua mau quá. Lm rm mà tui vi ch Sáu trong cái nhà dưỡng lăo ny gn đúng một năm.
     Bà Sáu Đ
ành ngi đu băng cây cũng đang nh́n tri nh́n đt, đu óc nghĩ vn nghĩ vơ, nghe nói bèn tr li:
     -Ờ
, l quá, bên Vit Nam ḿnh phi ch thit lâu mi ti Tết. C̣n đây c xuân h thu đông thay phiên nhau qua vùn vt. Riết ri sao ch thy mt năm mười hai tháng toàn là mùa đông. Thit là ru thúi rut. Mà sao ông anh c dùng hoài cái danh t Vin Dưỡng Lăo, tui thy nó k cc. Chu khó bt chước người ta đi mi mt chút đi. đây ai cũng nói là Trung Tâm Tiếp Cư Tuổi Vàng nghe cho đ bun mà hay hơn.
     Ông Thành nghiêng ḿnh xuố
ng đưa tay lượm mt cái lá rng trước mt, nh́n mt hi lâu tng đường gân chy chng cht như mng nhn trên mu lá vàng, ri mi đưa qua bà Sáu phân bua:
     -Chị
thc mc chi my cái danh từ đó. Như c tui tui vi ch, bây gi dùng tui vàng, tui bc, tui ngc ǵ th́ cũng đâu có tr li được chút nào. Con người ăn hc càng cao, càng văn minh tn b th́ càng nói năng khéo léo, đp đ, hoa m nhưng đă là s tht th́ đâu có dùng lư luận đ thay đi được. Tui nghĩ cái ǵ ḿnh c che du th́ cái đó d b l ty cho người ta đ ư.
     Ông già không cầ
n biết bà Sáu có nghe hay không, vn thn nhiên tiếp tc:
     -Như
cái lá ny ban đu là cái mm non nhú ra t thân cây hoc cành cây nhỏ, nh nng mưa phát trin đy đn xanh tươi đp đ được vài tháng. Thu ti vàng vt héo úa, ch cn mt cơn gió nh là nó vĩnh vin rt xung đt đen, đ ri năm sau nhng cái lá khác tiếp ni chu tŕnh bt tn đó. Cũng vy con người ai cũng phi trăi qua các giai đoạn tr thơ, trưởng thành, già nua ri chết. Bi v́ cái thân xác con người gii hn, nó ch sng được mt trăm năm thôi, làm sao mà lt da sng đi. Cái s tht rơ ràng như vy, vy mà khi nghe cái câu làm người ai cũng phi chết - người ta thường gt đi nghĩ rng ch có người khác là phi chết, c̣n ḿnh th́ tr hoài, đp hoài và dĩ nhiên là sng hoài...
     Bà Sáu háy ông già Thành bằ
ng na con mt, tr môi như không thèm nghe cái li nói chuyn xóc hng thy đi, ming đnh căi, nhưng s ông giận nên đành phi nhn. trong cái chung cư mười tng ny, ch có ông già Thành và bà là người Vit Nam da vàng. C̣n li toàn là da trng vi da đen. Mi ln mun nói chuyn vi h th́ bà phi ra du, va mi tay va bc ḿnh. Du sao có người cùng quê hương x s làm hàng xóm cũng đ kh. Bà con xa không bng láng ging gn. Ông Thành vn c̣n nói láp dáp bên tai:
     -Như
ng mà ch Sáu ơi, tui tr có cái đp ca tui tr th́ tui già cũng có cái vui, cái đp ca tui già. Mi thi, mi lúc đu có nỗi vui riêng ca nó nếu ḿnh biết tn hưởng. Tr sng theo tr, già sng theo già, th́ làm ǵ mà không t́m được nim vui. C̣n nếu ḿnh đă trng tui mà c bám víu, sng vi sng vàng như lúc mười chín, hai mươi th́ cái đó thit t́nh coi không được đa! Như ngày nào đó ch cao hng đi un tóc quăn, thoa son di phn xanh xanh, đ đ, v mt đen thui, mc áo đm, đi giày cao gót...
     Bà Sáu nghe nói tớ
i đó, tc quá nhn không ni na, c n:
     -Cái ông nầ
y không rănh ri, nói chuyn ǵ đâu. Khi không bày đặt chuyn kêu tôi đi un tóc, mang giày cao gót... Mà ông nói nghe hay quá h, vy ông chng minh cho tôi coi cái lá rng dính đy bi đt nè, cũng như tui già ca ông vi tui nè, nó đp cái ch nào?
     Ông già Thành hấp háy cp mt sau đôi kiếng lăo, nh́n by b câu xám đen đang r nhau tng đám đi kiếm mi.
Chúng thnh thơi bay lượn nhy nhót vô tư. Trong khi đó, ông và bà Sáu ngi mà tranh lun chuyn tri đt. Ông năm nay cũng đă già mà bà cũng không c̣n tr trung. C hai đang vào cái tuổi ca mùa nào cuc đi ?
     Trời đă bt đu nong nóng, nng chan ḥa trên khp li đi.
C không gian sáng rc r chói li. Gn ch hai người, ri rác đây đó có nhng cây tùng lùn thp, tàn lá xoe tṛn h́nh nón như được ct xén, chăm sóc t m. Nhng cây phong to cở hai ôm tay lá đă úa vàng t c tun nay. Có cây màu vàng ánh, có cây màu đ sm. C mt vùng cây lá trăi dài mt vùng xanh, vàng, đ chen ln nhau to thành mt bc tranh thiên nhiên vĩ đi. Ông nh́n thy ngn đi vi cái nóc nhà th cao vút và rặng núi xanh m m tn phía nam. Cái không gian trong sut yên lành đp đ quá.
     Ông đư
a tay ch ra xa:
     -Chị
Sáu thy không, c mt vùng màu sc, ánh sáng trn ln nhau, xanh, vàng, trng, đ. Cnh tượng thiên nhiên đp đ phong phún các bc tranh do con người v nhiu lm. My anh chàng ho sĩ bt chước mà v nhưng h v d c. Có ra hn ǵ. Làm sao mà ghi hết được cái đp ca vn vt thiên nhiên. Hi tôi c̣n đo, vô thư vin t́m sách mà coi, có đc được mt tp chí Trung Hoa thấy h nói v mùa thu. Ch biết h dùng ch ǵ không?
     -Ai mà biế
t ch Tàu!
     -Họ
đă dùng bn ch "dim l túy nhơn" đp đ, quyến r khiến ḷng người say ngây ngt.
     Bà Sáu kêu lên: -Thiệ
t h, sao h t cnh nghe hay quá vy! Ri cht nghĩ ra, bà nh́n xoi mói ông Thành -Tui không tin đâu, ông bày đt ra đ gt tui. Mà ông nói ḷng ṿng quanh qun, ông chưa gii nghĩa được câu tui hi. Ông Thành xoa hai tay xương xu, da nhăn nheo
     -Ừ
a a, ch không thy sao, trong thiên nhiên mùa xuân, mùa hạ có cái tươi vui rc r th́ mùa thu, mùa đông cũng có cái lng ly, trang trng ca nó. Bây gi tui hi ch nghen, khi đi coi ci lương, gia đào kép din tung vi khán gi ngi coi, ai là người sung sướng?
     Bà Sáu trề
môi: -Hi vy mà cũng hỏi. nhiên là my người ngi dưới. Làm khán gi sướng hơn, thoi mái, không bn rn, có th́ gi mà thưởng thc. Làm đào vi kép, không phi d dàng, cc kh vt v lm, phi có tài. Hát mà ly được đng tin...
    
ó đó, tôi mun tr li cái câu hỏi của ch.
Trong cái gánh hát l
n ca cuc đi, con người ai cũng phi trăi qua mt giai đon tht dài, múa may quay cung trên sân khu. Nhiu khi lo lng trăm mưu ngh́n kế, tranh giành được mt hơn thua, đâm ra quên mt con người tht ca ḿnh, đến đi không biết ḿnh là ai na. Như con cá bơi li vy vùng trong ḍng sông, c tưởng là được t do, tung tăng thoi mái nhưng thit ra nó b cái ḍng nước bao la vĩ đi mênh mông cun hút li phăng đi, nào có hay biết chút ǵ. Tui vi ch, người làm đào, người làm kép, đóng cái v tung đi đă my chc năm, mt mơi ri, bây gi được làm khán gi đ coi người ta múa hát, ch không thy sung sướng lm sao?
     Bà Sáu lúc lắ
c cái đu:
     -Thôi thôi ông ơ
i! Ông th nghĩ coi, tui già th́ đâu c̣n ham mun ǵ nữa được. Mun đi chơi ch ny ch kia th́ chưn cng run ry đi không ni, mun ăn món ngon vt l th́ răng c rng hết trơn, mun nh́n ngm thưởng thc cnh đp, th́ mt m, đu óc lú ln nh trước quên sau... Đó là tui chưa k đ th bnh hon, như ông với tui bây gi, nay đau mai mnh, không biết ngày nào v vi ông bà. Cái sung sướng mà ông k thôi dành đ riêng cho ông, hng có tui trong đó.
     Ông già Thành không trả
li, ngi dui thng chưn, lưng ngă da trên thành ghế. Nng chói làm ông nheo mt. Bui sáng hôm nay, nng m thit d chu. Ngoài đường trm đi xe, đám đông đng ch đi, dáng v ai cũng kho mnh yêu đi. My đa con nít đuổi bt nhau, chy gin dc theo li đi. Có mt cp thanh niên nam n, ôm nhau hôn, gn gũi tht t nhiên, coi vũ tr chung quanh như tan biến hết. Không gian như ch c̣n riêng hai đa yêu nhau. Ông Thành choàng dy ch cho bà Sáu:
     -Nè, chị
thy hai đứa tr đó yêu nhau, đp đôi ghê hôn. Thit là xng đào xng kép. Ch th́ sao không biết ch riêng tui, mi ln thy my đa nh, làm quen, ve vn, qun quít nhau là tui thy vui trong bng. Ít ra th́ ti nó cũng thy được trong giai đoạn thương yêu, cuộc sng tr nên có ư nghĩa hơn, đp đ nên thơ hơn...
     Bà Sáu hứ
mt tiếng to, phn đi quyết lit:
     -Cái thứ
đ con cái nhà ai, mi nt mt mà đă bày đt ny n, không biết xu h. Gia đường gia sá, dám làm cái chuyn đi phong bi tc. Vy mà ông không trách cứ phê b́nh, li c̣n có v khuyến khích c vơ... Tui coi không được mt chút nào.
     Nói xong bà ngún ngoả
i, quay mt qua phía bên kia, th dài:
     -Thiệ
t t́nh!
     Ông già Thành cườ
i ha h:
     -Chị
vi tui thit là hng hp. Từ chuyện ln ti chuyn nh, cái ǵ cũng trái ư, vy mà sao ông tri li xui khiến gp nhau trong cái góc bin chưn tri ny. Thôi tôi hi ch nghen, hai đa nh đó yêu nhau, ti sao ch li cho là xu xa?  Nó không chc phá ǵ ai, đâu có làm hi cho k khác. Mà yêu nhau đâu phải là cái ti cn phi trng pht, ngăn cm. Chng nào nó ăn cp, ăn trm, chi ra, đánh ln, hút x́ ke, ma tuư... nghĩa là làm nhng điu ǵ có hi cho tp th, xă hi, th́ cái đó thit là không được.
     Bà Sáu tứ
c quá căi ln tiếng:
     -Ông chùi cái kiế
ng li cho sch hơn coi, rán nh́n cho rơ hai đa đó được my tui, ti nó mà hơn mười tám là ông cht đu tui đi. Con nít c̣n đi hc, cơm cha áo m, không lo trau di đèn sách, bày đt đ th chuyn ny chuyn kia, quá tri mà! Thiệt là cái thi mt pháp. C̣n ông nói yêu nhau không làm hi xă hi h?  Nè ông coi đi, hai đa nó ôm nhau hun chùn cht gia đường gia sá đó, nó đă ti li đy ḿnh ri, c̣n mun làm gương xu cho k khác bt chước.
     Bà hạ
ging: -Đẻ con mà hư hng như vy thà đ trng gà trng vt luc ăn c̣n sướng hơn!
     Giọ
ng ông Thành ôn tn:
     -Tui đồ
ng ư vi ch mt đim nh thôi. Tui tr đi hc, yêu đương quá sm th́ tr năi vic hc hành. Cái đó th́ đúng. Nhưng nếu nó hc khá, hc hành vn đàng hoàng th́ việc yêu đương có hi ǵ đâu. Ngi trong lp có người ḿnh yêu thit d thương, liếc qua liếc li không vui lm sao. Hi năy ch dùng ch bày đt, tui không chu cái ch ny. Con người ngoài cái nhu cu ăn ung, ăn mc, đi đng, c̣n cái nhu cu phát triển lư trí và t́nh cm na. Ti mt cái tui nào đó, ḿnh thy tri xanh hơn, mây trng hơn, nng hng hơn, phi không ch Sáu?
     Bà già vẫn c̣n tc ti, không tr li.
Ông Thành tiếp:
     -Chị
nói tui ti nó c̣n quá tr? Mười sáu, mười by cũng đâu c̣n là nhỏ. Hi xưa người ta g chng t lúc mười ba. Hng l đi đến sáu, by mươi như tôi vi ch, ri mi bt đu biết yêu...
     Bà Sáu bự
c quá, mt x xung:
     -Xí, già mà hổ
ng nên thân, đng có chc ti tui. Ông nói cho sướng cái ming, phải chi có được con gái thông minh, hc gii, đp đ yêu kiu, gp phi cái thng lưu manh, xăo trá, điếm đàng nó rù quến, ri tng cho mt cái bu ch́nh ́nh, đ ông coi cái cnh đó có chu ni không? Lúc đó tui chng con mt lên đ nh́n cho rơ...
     -Trờ
i đt! Ch nói chi mà d vy. Nếu con tui hc gii, thông minh, th́ làm sao gp phi mt thng lưu manh xăo trá, điếm đàng? Vy cái thông minh gii gin đó vt đâu? Ch không nh cái câu "đng thanh tương ng, đng khí tương cu", Vit Nam ḿnh cũng thường nói "ni nào úp vun ny". Mà mun làm quen vi mt cô gái đp đâu phi d. Cái ny tui nói thí d, ch nghe đng có gin. C gii gin, đp trai như tui mà cách đây ba bn chc năm v trước, du mun xin theo ch đ xách dép xách giày, ch cũng đâu thèm cho, phải không ch Sáu? Vy th́ ch cũng đng lo, con gái nó trưởng thành sm hơn con trai, nó khôn hơn v mt t́nh cm. Nhưng mà du nó có thng b bt tài, vô tướng mà nó yêu được th́ cũng đâu có sao. Nói đi nói li, min yêu nhau thit nhiu là được. Trong t́nh yêu cũng không nên tính khôn tính di. Tính toán nhiu quá mt vui đi.
     Bà Sáu xỉ
a xói:
     -Hứ
, chuyn đó làm sao biết được. Nhưng cái li lư lun ca ông là hng ưa. Du ông có nói ǵ th́ nói, tui cũng không chp nhn cái li mèo mă gà đồng. C̣n phi k cha m, ông bà, hàng xóm, phong tc, gia thế, l giáo, tui tác... na ch!
     Mộ
t cơn gió thi tt ngang, nhng chiếc lá vàng ri cành đưa nhau bay l t trong không gian như đàn bướm. Ông già Thành húng hng ho, hai tay ôm ly ngực. Cái lưng cong ṿng, cúi gp xung. Mt hi lâu, mt mi bt nhăn nhúm:
     -Ờ
, , thôi tôi chu thua ch,.. Vy th́ h là con nít th́ không được yêu nhau. Mun cái ǵ th́ phi xin phép cha m. Người phương Nam không được ly người phương Bc, phương Đông không được gp người phương Tây. Người hc gii không nên chơi vi người ít hc. Người giàu không nên thân vi người nghèo. Người đc hnh th́ không nên làm quen vi người lưu manh, đàng điếm, đp không nên gn gũi xu...
     Nói tớ
i đây, ông già nheo mắt chc bà Sáu:
     -Nế
u ch là Thượng Đế có đ mi quyn năng th́ trái đt bn t người ny, ch c̣n sng sót đ trên dưới mt t người thôi. C̣n ba t kia v́ dt nát, thiếu đc hnh, xu xí, nghèo kh,.. chc ch hoá phép cho h đi ch khác chơi riêng một ḿnh, đ lây qua nhng người đàng hoàng, sang trng, đp đ...
     Bà Sáu nghe tớ
i đó, phi đít đng dy b đi vô trong, ming lu bu:
     -Thiệ
t t́nh, mun ngi phơi nng cho kho mt chút mà cũng không được yên thân. Ông nói li nhi hoài nghe mệt quá, già c đâm ra đi tánh bt nhơn. Trên đi ny ch có ḿnh ông là nghĩ ra my cái điu k cc. Cũng may là không có con gái, nếu có th́ nó đă xách gói theo trai t hi mười ba mười bn...
     Bị
nh vin X, ngày...tháng....
     Chị
Sáu kính mến,
     Tôi đă vào bị
nh vin X.. được tun nay. Đêm hôm đó tôi b tr bnh bt ng, được xe nhà thương đưa vô đây lúc ba gi sáng, không kp t giă ch. Hin đang nm pḥng hai mươi, lu hai, được thuc men chăm sóc chu đáo. Tuy nhiên th xác tôi bây gi ru như cây mc, không biết gy gc lúc nào. i, chuyn đó hơi đâu mà lo, già th́ chết, đó là l thường t́nh. Tôi không lo s ǵ hết và có thái đ rt là b́nh tĩnh. Có l cũng mong cho cái ngày đó đến mau thêm mt chút th́ đ b dn vt. Tôi bây gi trơ trọi, không c̣n một người nào thân yêu ngoài ch, nên nhng giây phút rănh ri c̣n li ny, rán viết cho ch vài ch.
     Chị
c̣n nh, cái bui sáng cui tun, tôi vi ch tranh lun v tui tr, tui già. Tôi biết nhng li tôi nói làm ch bun ḷng, nhưng tôi vẫn c nói, mt phn v́ cái tánh nghĩ sao nói vy, không quanh co trau chut, mt phn v́ câu chuyn xoay quanh cái ni nim hi hn nm sâu kín trong tâm khm, tôi c đè nén th́ nó li tri lên trong tim, trong óc, không th nào gt ra cho hết sch được. Mà làm sao xoá b được cái điu ḿnh đă lm l. My ln tôi đnh nói cho ch biết lư do ti sao tôi li có quan nim l lùng như vy nhưng thy ch không tha thiết vi câu chuyn nên đành thôi. Câu chuyn tôi k cho ch, không có ǵ k l đc bit. Nó tầm thường gin d như hàng trăm, hành ngàn chuyn xy ra trong gia đ́nh Vit Nam ḿnh.
     Tôi được sanh ra và ln lên thành ph Sài G̣n.
Hi đó cuc sng tôi rt sung túc, yên vui. Nh ca ci cha m đ li khá đ s, tôi làm ch mt ca hàng xuất nhp cng tơ la, gm vóc. Nhà tôi trông nom mt ca hiu kim hoàn. Công vic kinh doanh ngày mt phát đt. Chúng tôi ch có duy nht mt cháu gái nên rt yêu thương chiu chung. Cháu Thủy ging m nên rt xinh xn, thông minh, năm mười tám tui cháu đậu bng Tú Tài Pháp hng b́nh. C̣n ni sung sướng nào bng khi cha m thy con va đp đ va hc gii. Tt c t́nh thương ca v chng tôi đu đ dn cho con. Cháu nó li ngoan ngon, l phép, hin lành nên chúng tôi thường sung sướng và hănh din khoe với bn bè.
     Một hôm m nó ht hơ ht hi t ngoài bước vào nhà, báo cho tôi biết mt ngun tin đng tri là cháu Thu có bn trai.
Chính mt b thy hai đa cp đôi nhau đi trong nhà sách Khai Trí, c ch rt là thân mt. Thái đ ht hong ca nhà tôi làm như là tri sp ti nơi. Tôi nghe xong va s hăi, va lo lng. Nếu may mn mà cháu Thu gp được người chng có ăn hc đàng hoàng, con nhà t tế, c̣n nếu không may th́ v chng tôi bun kh biết chng nào.
     Cả
cái gia tài chúng tôi c gng gầy dựng my chc năm nay k như là tiêu tan hết vào tay người khác. Nhng ngày sau đó, tôi ḍ la tin tc, được biết cu Hoàng, người bn trai ca cháu, là sinh viên Đại Hc Văn Khoa Vn Hnh. Tuy cu y đp trai, hc gii nhưng gia đ́nh đông anh em mà li nghèo. Bà mẹ cu ta phi vt v cc kh nuôi con. Để đ tin ăn hc, cu Hoàng phi dy thêm các tư gia vào nhng ngày ngh. V chng tôi tuy kính trng cái ngh lc phi thường, cái đc tính cn cù nhn ni, nhưng không phi v́ vy mà chp nhn cu Hoàng làm con rể. Chng ca cháu Thu phi là người xng đáng hơn. Tôi bàn vi nhà tôi, thay v́ đ cháu t́m người bn trăm năm th́ v chng chúng tôi vi cái hiu biết tng trăi, giao thip quen biết nhiu ni, t́m dùm cho cháu. Cui cùng chúng tôi chn được một người rt là va ư. So vi Hoàng th́ Sơn không đp trai bng nhưng v gia thế, hc hành, tin ca, th́ Sơn quá đy đ. Ti tôi không c̣n mong ước ǵ hơn. Ban đu cháu Thu t chi quyết lit li cu hôn ca Sơn và gi vng t́nh yêu st son vi Hoàng. Chúng tôi phải năn n, phân trn điu hay l thit. Ri cho ti mt ngày Hoàng phi nhp ngũ và b đưa ra tn vùng mt đ chiến đu ngoài đó. Sơn li dng cơ hi lân la, chiu chung vi s h tr, khuyến khích ca v chng tôi. Mt phn b chúng tôi giận hn ép buc, mt phn Sơn quá theo đui mà Hoàng th́ xa xôi cách tr, cháu b dn vào cái thế phi nhn li kết hôn.
     Ngày đám cướ
i nh́n cháu khóc nc n đ v nhà chng, ti tôi cũng không cm được nước mt thương con nhưng trong ḷng rt là sung sướng v́ Thủy đă nghe li dy d ca ḿnh. Chc chn là cháu s có hnh phúc bên chng, cuc đi s đy hoa gm. Người con gái nào cái cơi đi ny li không mơ ước mt mu người chng lư tưởng như Sơn, có hc vn cao, tin bc, đa v xă hi đy đ. Chúng tôi thay mặt cho cháu Thủy mà la chn dùm cái hnh phúc la đôi.
     Như
ng ch Sáu ơi! Cái hnh phúc mà v chng chúng tôi chn, nó ch đúng có phân na. Hôm trước tôi có nói vi ch, cái thân xác con người có gii hn, bây gi tôi thêm mt điu nữa là cái hiu biết cũng có gii hn. Cái hiu biết ca v chng chúng tôi ch thy được cái bng cp thit cao, cái đa v thit b, cái t st thit to mà không tht được cái chiu sâu thăm thm ca ḷng người. Ngoài cái vóc dáng b ngoài hin lành t tế, ai biết được hết cái mưu mô xăo trá bên trong. Sơn t ngày cưới được v, ch vài năm đu th́ êm m b́nh thường nhưng sau đó th́ hi l, tham nhũng nên b mt chc, tánh t́nh tr nên thay đi. Sơn không c̣n e dè, ǵn gi ǵ hết, đ l b mt ăn chơi, đàng điếm, sut ngày la cà, trà đ́nh, tu quán, nay cp hết cô ny, mai li cô kia. Cháu Thủy sng vi chng như trong đa ngc, nhiu khi b v khóc lóc, k l đ thói hư tt xu ca Sơn. Chúng tôi ch biết khuyên lơn, an ủi. Cái thm kch đó, cả ba chúng tôi cố gng cn răng chu đng, du kín bn bè, không dám h môi, s người chê cười. Nhiu đêm v tôi thao thc nhc ti cu Hoàng. Tôi v́ xu h vi con nên không dám nghĩ ti. Cháu Thủy th́ tuyt nhiên không h đá đng đến người bn cũ mt câu. Điu đó khiến v chng tôi áy náy. Chng thà cháu trách c hai đa tôi, có l vy đ kh hơn chăng? Mi ln cháu b Sơn hành h, đánh đp đ đ̣i tin, mt mày sưng vù tím bm, v nhà khóc lóc là mi ln tôi đt tng đon rut. Chu đng như vy cho đến mt ngày cui tháng tư, năm by mươi lăm, Sơn h nhát dao ân hu cui cùng là đành đon b bê v, ngang nhiên dt mt nhơn t́nh mi đi qua M. Cháu Thủy bơ vơ, tr v nương náu vi chúng tôi. Ngày xưa cháu yêu đi, xinh tươi, kiu dim, đp đ như cành lan trong nắng sm th́ bây gi tàn t, thê lương, cn ci. Cu Hoàng biết được, có đến thăm my ln nhưng cháu c ư lánh mt. Phi chi cháu thân mt, m áp vui tươi tr li vi Hoàng th́ lương tâm tôi đ b dày ṿ. Tôi hiu được chút ít tâm trng của cháu Thủy. Tt c cái ni ngi ngùng khó x, xu h, đi vi c nhân là do v chng tôi to ra.
     Ôi! Ông trời già cc c làm chi, dụ tôi vào cái cnh thit là éo le ny.

     Sau đó, Hoàng bị
bt đi hc tp măi tn Lào Kay, h́nh như thuc tnh Hoàng Liên Sơn, ngoài Bc. Cháu Thu có ln li ra đó thăm nuôi được mt ln. Hoàng ngày nào mt sáng môi hng, bây gi ch c̣n da bc xương, mt xác chết chưa chôn c̣n biết đi. Hoàng nói như li trăn tri, khuyên Thu đng nên ch đi, ngày gp nhau ch c̣n hy vọng kiếp sau. Ch Sáu ơi, trong các th đnh mng cái cơi đi ny, th́ Cng Sn là cái th đnh mng khc nghit nht. Nó là chén thuc đc cui cùng bt cháu Thu ung t git, t git,...
     Làm sao mộ
t người con gái mnh mai chu đng ni cái cảnh bi thương, va b chng rung b như quăng mt chiếc v cũ vô st rác, va ch đi tuyt vng người ḿnh thương yêu tht ḷng kiếp sau. Sau chuyến đi Bc v, đu tóc ca cháu bc trng như mt bà già by mươi tui. Nét mt ca cháu trơ ra bt đng như được nn bng sáp. N cười hu như rt là hiếm hoi. Nhiu đêm, tôi thy cháu ngi bt đng như pho tượng im ĺm, không biết cháu suy nghĩ điu ǵ. V chng tôi gn hỏi hoài không được, ch c̣n nước khuyên lơn v v...
     Rồ
i đến mt đêm kia, cháu Thuỷ đi lang thang trong đường ph vng người trong gi gii nghiêm, người ta đă nhn tâm n súng vào cháu.
     Chị
Sáu ơi, người ta đă nhm bn vào mt người lăng trí như nhm mt tm bia bng cây quân trường, không mt chút xót thương. Tri ơi! ch Sáu, chị có tưởng tượng được cái ni đau đn, xót xa, hi hn, dày ṿ v chng chúng tôi đến thế nào không?
     Cháu Thuỷ
, đa con gái yêu quí nht đi tôi, nó là vàng, là ngc, bây gi đă nm yên, bơ vơ dưới ḷng đt lnh, thân xác ra tan, biến thành bi đt. Tôi với má nó đau trong tng tế bào, tng đường gân s tht. T đó v sau, cơm không ăn được, đêm ngũ cũng không được. Tê tái, đau xót. Khóc nhiu đến ni không c̣n nước mt. Nhà tôi v́ quá nh thương con, lâm trng bnh ri cũng qua đi. Tôi mt thân một ḿnh trơ tri, tâm trí khng hong gn như điên lon. Nh́n vt ǵ trong nhà, sau bếp, ngoài vườn, cũng thy h́nh nh v con ln khut đâu đây.
     Cuối cùng không chu ni cái đau kh dn vt, tôi quyết đnh b hết, đ đến mt chơn tri vô đnh nào đó. đâu cũng được, min là phi thit xa đ được quên, quên hết.
Tôi già ri, đâu cn phi lo nghĩ ǵ na cho đi sng, cho tương lai. Đời ngưi ta, cái lo s to ln nht thường ám nh là cái chết. Tôi bây gi không s chết na, đôi khi c̣n mong cho nó đến sm hơn, th́ ch nghĩ coi tôi c̣n s cái ǵ. Tôi tháp tùng theo ghe vượt biên qua đến đo, ít ra cũng tránh được cái thành ph cũ, nơi mà tôi có quá nhiu k nim chua xót.
     đây mi ngày tôi được chng kiến hàng bao nhiêu thm kch mà đng bào phải gánh chu.
Chết chóc, đói khát, bnh tt, băo t, hăm hiếp, giam cm, đánh đp, con mt cha, v lc chng, người nào người ny xơ xác như trái mướp phơi khô, tàn t, rũ như cây căi hết nước. Ni bt hnh ca gia đ́nh chúng tôi có thm thía ǵ vi cái bất hnh ca c mt dân tc b đa đy. Thi gian qu là liu thuc mu nhim, nó khiến cho ni đau đn ngày mt phôi pha. Ḷng tôi tr nên b́nh thn. Nhiu đêm, ngi mt ḿnh trên ghnh đá băi buôn lu, nh́n ra đi dương ti đen chp chùng, tôi nghĩ ti nghĩ lui, loanh quanh v vic t́nh cm, hôn nhơn ca cháu Thủy. Ôi, cơi ḷng tôi nh nhen, cht hp. Nó b cái xă hi, phong tc, tp quán, giáo dc, thành kiến... vây quanh bám cng, kết ta, cht không đt, bc không ri...
     Bao nă
m sau biết được chuyn xưa lm,
     Th́ đau khổ
đă hn trên trán nh (T Kư)
     Chị
Sáu mến,
     Khi tôi viế
t thơ ny cho ch, th́ trăng đă qua khi đt cây bên ngoài khung ca hp. My ngày nay nm trên giường bnh, c pḥng, cái ǵ cũng sơn màu trng toát, nh́n hoài chán hết sc, ch có ánh trăng vàng nht là sáng du dàng.Tôi x ny đă my năm, cho đến gi phút ny mi khám phá ra mt điu mi l. Con trăng lưỡi lim đây nó nm dc trên bu tri ch không nm ngang như bên ḿnh. Cũng thi là mt trăng mà bên tri tây khác hơn bên đông. Nói chuyn v mt trăng, đâm sc nh đến hi c̣n tr, tôi rt thích hai câu thơ ca mt thin sư Nht Bn:
     Hôm nay nhà cháy rồ
i
     Tha hồ
mà ngm trăng
     Phả
i lâu lm, trăi qua nhiều đau khổ chng cht, nhiu dp nghin ngm v cái ư nghĩa thc s ca đi sng, ri đến bây gi v già, nm lây lt trên giường bnh ba bn ngày nay, tôi mi thy được hết cái thâm trm ca nó. Phi t đt nhà th́ mi thy được ánh trăng, không th nh người khác... tuyt đi không th nh người khác....
     Bà già Sáu đọ
c xong bc thư viết na chng, không đon kết, nước mt đm đ́a. Bà ngi bn thn thit lâu trên chiếc ghế xích đu. Thit không ng, ông già Thành lại mang mt tâm s năo n, thê lương quá sc. Vy mà b ngoài ông vn cười ct, tươi vui, b́nh thn. Cái con người, m yếu, da d khô cn, li có mt t́nh thương v con bao la không b bến. Bà nghĩ li, đâm ra hi tiếc nhng li cn nhn nng nề hôm nào, đáng l ra bà phi nói năng êm ái, du dàng hơn mi phi.
     H́nh ả
nh ông Thành ngi trên băng cây sưởi nng, tay lau cp kiếng già, trm lng hin rơ trước mt. Cnh như mi đây. Cái ging lư lun th́ nghe gay gt nhưng cái t́nh ư th́ thiệt dễ thương. Phi tht lâu bà mi đng dy ni, ct k bc thơ vào túi áo trong, bàn tay run run. Bà nghĩ trong bng, đ ngày nào m yên mă đp, bà phi đến chăm sóc, trng cho ng vài bi hoa cúc, đ khi thu v, ng có dp ngi bên đám hoa vàng mà ngm trăng.
     Lúc đó th́ ổ
ng tha h ...

(trích trong Kẻ
Đưa Đường)
Thầy Vơ Tấn Phước



Về lại mục lục của trang VĂN




Copyright © 2011 - Hội Ái Hữu Cựu Học Sinh Trung Học HOÀNG DIỆU Ba Xuyên - Bắc California - All rights reserved